Krótkie podsumowanie geoizmu oraz jego relacji względem libertarianizmu.

Nazwa

Amerykański ekonomista i filozof Henry George zaczął ruch, który został nazwany od jego własnego nazwiska – Georgizmem. Niedawno jego zwolennicy stwierdzili, że nazwa ta jest niesatysfakcjonująca, ponieważ 1) podstawowe jego idee poprzedziły George’a, 2) występują różne koncepcje w samym ruchu, których George nie rozpatrywał, 3)  potrzebą tutaj nie jest aby być zwolennikiem jednego człowieka ale by poszukiwać prawdy i sprawiedliwości. Zatem wielu zwolenników nazywa tę doktrynę „geoizm”, geo znaczące tyle co ziemia (tak jak w geografii) jak i również geo wzięte od nazwiska George.

Ekonomia

Zaczniemy od klasycznego podziału nakładu produkcji, albo „czynników wytwórczych” jak ekonomiści zwykli je nazywać. Trzy klasyczne czynniki to ziemia, praca oraz kapitał.

Ziemia zawiera trzy naturalne zasoby, a wyklucza wszystko to, co jest produktem ludzkiej działalności. Praca to wysiłek każdego człowieka w produkcji bogactwa (towarów czy usług). Dobra kapitałowe to wytworzone narzędzia, czyli są to dobra które posłużą aby produkować inne dobra. Wszystkie usprawnienia lokacji, terenu są dobrami kapitałowymi, wliczając w to oczyszczanie, drenowanie i przygotowywanie miejsca pod budowę.

Główny typ ziemi na którym się tutaj skupię to nieruchomość – trójwymiarowa powierzchnia ziemi. Co można zauważyć dotyczy to postrzegania ziemi w przestrzeni a nie ziemi materialnej, dzikiej przyrody, wiatru lub wody. Praca i środki produkcji zwykle są mobilne, mogą się przemieszczać, natomiast zapasy mogą się zwiększać. Przestrzenna ziemia, na ten przykład , jest niemobilna i osadzona. Nie może być przemieszczona, importowana, rozszerzona.

„Renta” użyta tutaj odnosi się tylko do pieniężnego zwrotu za ziemię, lub zysku z sumy ziemskich  wydatków. Płatność ta jest określona przez zasoby i popyt rynku. Ekonomiczna renta nie jest koniecznie tym samym co płatność, którą dzierżawca płaci właścicielowi ziemi. Dla przykładu, załóżmy, że najwyższy oferent za dzierżawę zaoferowałby $1000 za miesiąc, a obecny dzierżawca płaci tylko $600. Ekonomiczna renta to $1000, nie $600. Jest ona taka sama w sytuacji gdy ziemia jest wynajęta innej osobie lub też okupowana przez jej właściciela.

Ekonomiczna renta może być ustalona wprost z obecnych sprzedaży i dzierżawy posiadłości ziemskiej. W pewnych sytuacjach, surowa czy też niezagospodarowana ziemia jest sprzedawana lub wydzierżawiona, lub też prawo do ziemi jest oddzielone od prawa do budynku z innym właścicielem. W przeciwnym razie,  renta jest oszacowana jako pozostałość, a więc trzeba: oszacować całkowitą wartość mienia pochodzącego z aktualnych sprzedaży i dzierżaw, skalkulować zamienną wartość budynków oraz innych ulepszeń, odjąć aktualny spadek wartości (deprecjację), i to właśnie ta pozostałość z obecnej wartości własności jest wartością ziemi.

Cena ziemi jest powiązana z rentą za ziemię przez równanie,

p=r/i, gdzie „p” to cena, „r” to roczna renta (przyjęta za stałą), oraz „i” jest realną stopą procentową (z odjętą inflacją). Cena jest zatem spieniężonymi przyszłymi rentami. Jeśli występuje w tym przypadku podatek lub oszacowanie wartości ziemi, wtedy to renta również spłaca ten koszt, a więc

p=r/(i+t), gdzie „t” jest stosunkiem opodatkowania bazowanym na przykładzie; jeśli wartość ziemi wynosi $100,000 i podatek płacony wynosi $2000, a więc wtedy jest to .02 lub dwa procent.

Mając „t”, możemy zkalkukować ułamek „f” płaconej renty:

f = t/(i+t), a więc jeśli i=.05 i t=.20, to 80% renty będzie płacone.

Alternatywnie, jeśli znamy „f” i chcemy dowiedzieć się jakie jest „t”,

t = fi/(1-f)

Wartość ziemi lub renty wyłania się z dwóch źródeł. Pierwsze to naturalna  przewaga terenu w porównaniu z innymi terenami. Większa przewaga stwarza większą rentę na lepszej ziemi. Drugie źródło renty to miejska infrastruktura służąca lokacji, taka jak ulice, transport, parki, ochrona i użyteczności takie jak oświetlanie ulic. Rzeczy te zwiększają popyt na ziemię, zwiększając tym samym rentę oraz cenę.

Wyprodukowane zasoby są dystrybuowane jako dochód do właścicieli czynników wytwórczych. Właściciele ziemscy, mając prawo do swych dochodów otrzymują rentę. Pracownicy dostają płace. Dobra kapitałowe dostają zwroty. Każdy czynnik jest opłacony zależnie od jego wkładu w produkcję.

Anarchistyczny geoizm

W libertariańskim lub anarchistycznym świecie, niektórzy mogą być niestowarzyszonymi anarchokapitalistami nawiązującymi kontrakty z różnymi firmami lub usługodawcami. Ale jeśliby popatrzeć na dzisiejszy rynek, to zamiast tego widzimy  wspólnoty kontraktowe.  Widzimy kondominia, związki właścicieli domostw, spóldzielnie, oraz sąsiedzkie wspólnoty. Dla tymczasowego zakwaterowania ludzie pozostają w hotelach, a sklepy zostają złączone w centra handlowe. Biorąc pod uwagę historię, ludzkie istoty zawsze wolały żyć i mieszkać w społecznościach. Konkurencja wywołuje wydajność, a prywatne społeczności często są finansowane z rent terenów i budynków, od czasu gdy jest to najbardziej efektywnym źródłem finansowania. Henry George spostrzegł, że renty terenowe są najbardziej efektywnym sposobem aby sfinansować dobra społeczności, ponieważ jest to opłata płacona za korzyści. Następstwem jest to, że odpłaca się wartość, którą te korzyści wniosły. Prywatne społeczności w dzisiejszych czasach (takie jak hotele i kondominia), używają geoistycznego finansowania. Niestety, rządy nie wykazują chęci takiego działania.

Wspólnoty geoistów, wedle potrzeby złączyłyby się w ligi i stowarzyszenia aby dostarczać usług, które są bardziej wydajne na większą skalę, takie jak przykładowo obrona. Głosowanie oraz finansowanie byłyby bottom up*.Lokalne społeczności wybrałyby reprezentantów i zapewniałyby finanse, mogłyby się też odłączyć jeżeli wszyscy poczuliby, iż dalsze stowarzyszanie się nie jest w ich interesie.

Etatystyczny geoizm.

Narzucone rządy, które istnieją dziś , opodatkowywują głównie dochody oraz sprzedaż dóbr. Podatki te zostają dodawane do kosztów produkcji, sprawiając, że praca jak i dobra stają się droższe, obniżając tym samym końcowe płace i profity. Takie podatki zmniejszają zatrudnienie, produkcję oraz inwestycje. Podatki te tworzą zbędną stratę społeczną oraz dodatkowe straty ekonomii poza płaconymi podatkami.

Głównym celem Henry’ego George’a była reforma wewnątrz systemu. Wiedząc, iż istnieją stany, które to nakładają podatki, byłaby to droga do zminimalizowania opresji i strat. Dodatkowe straty ekonomiczne są niższe,  jeśli publiczne dochody przychodzą z renty ziemskiej, niż jeżeli spada to na pracę, kapitał lub dobra. Ziemia nie uszczupla się gdy zostanie opodatkowana, a więc nie ma żadnej redukcji w produkcji. Nie ma tutaj też żadnych  audytów oraz złożonych rejestrów, spisów do prowadzenia. Użycie renty jest bazowane na korzyści: właściciele ziemscy czerpią korzyści z miejskich robót i odpłacają zwiększone renty jak i wartości ziem wygenerowane przez nie. Podczas gdy libertarianie wolą aby roboty miejskie były raczej sprywatyzowane, to tak długo jak będą w rękach rządu, najmniej wtrącającą się opcją finansowania, będzie finansowanie ich właśnie z rent.

Wewnątrz etatystycznego systemu, geoistyczna reforma postuluje zniesienie wszystkich podatków oprócz podatku od wartości ziem lub ziemskich rent. Istniałyby  tutaj również opłaty za użytkowanie, gdzie to możliwe, przykładem tutaj są opłaty za czesne dla szkolnictwa.

Moralność renty.

Geoizm zakłada moralną filozofię dotyczącą własności. Ludzkie istoty należycie są właścicielami ich ciał oraz żyć. Henry George uważał przeto, że niemoralnym jest opodatkowywanie płac jak i produktów pracy. Możliwe, iż był pierwszym, który powiedział, że takie opodatkowanie jest złodziejstwem. Ale samoposiadanie w żadnym wypadku nie rozszerza się na ziemię. Geoiści uważają, że rynki funkcjonują dobrze gdy właściciele kontrolują użytek własności, a więc geoizm obejmuje indywidualne prawa do posiadania ziemi.

Ale nie jest  to konieczne dla właściciela ziemi aby celowo utrzymywać rentę w celu uczynienia jego ziemi bardziej użytkowej.  Renta jest nadmiarem w wyniku lepszej lokacji, nie jest ona wynikiem żadnych wysiłków właściciela. Geoiści akceptują również Locke’owski pogląd, według którego ludzkie istoty są moralnie równe. A więc, renta ziemska w myśl natury,  powinna idealnie należeć do całej ludzkości w równych udziałach. Ziemska renta dla całości ziemi, która jest używana przez wszystkich ludzi na powierzchni ziemi jest słusznie posiadana pro-rata (w równej proporcji) przez wszystkich ludzi na ziemi w tym czasie. Poszerza się to na uprzednio nieużytkowane lub nowe ziemie kiedy to stają się nagle używane przez ludzi (przykład: kopalnictwo na księżycu), wtedy to renta wzrasta od zerowej w zwyż.

Jednakże, tylko część z opłaty za ziemię jest naturalną rentą.  Dużo z tej opłaty wynika z miejskiej infrastruktury i ta właśnie opłata jest zwrotem za te czynniki wytwórcze i usługi pracy. Idealnie, płatność ta była by płacona dostawcom usług  zgodnie z kontraktem lub umową.

W etatystycznym kontekście, zbieranie opłat od terenów przez rząd nie jest tak moralnie złe  jak opodatkowanie pracy i kapitału, a to z dwóch przyczyn. Po pierwsze, moralne roszczenie do naturalnej renty nie jest tak silne jak moralne roszczenie do czyichś płac. Po drugie,  jeśli rząd dostarcza robót miejskich, stwarza to potrzebę płatności i jeśli właściciel ją utrzymuje  oraz gdy robotnicy są opodatkowani, to jest to redystrybucją zysków od robotników do właścicieli ziemskich. A więc, wiedząc  że rząd dostarcza robót miejskich, najmniej niemoralną drogą aby uzyskać przychody jest uzyskać je z ziemskiej renty.

Zbieranie przez wspólnoty rent oraz czynszów w ten sposób internalizuje dwa efekty zewnętrzne: te spowodowane miejską infrastrukturą i usługami oraz te spowodowane naturalnymi korzyściami.

W anarchistycznym kontekście, prywatne społeczności i firmy dostarczałyby robót miejskich i pobierałyby płatności przez kontrakt. Geoistczne społeczności próbowałyby szacować jaką część wynajmu stanowi naturalna renta  i dystrybuowałyby ją po równo do populacji w owych społecznościach. Rynkowi anarchiści spoza lig geoistów byliby prawdopodobnie wrodzy temu systemowi podziału renty i mogliby oponować w handlu z geoistami, ale nie stanowiłoby to problemu dla geoistów, a to dlatego, że efektywność geoizmu przekonałaby do siebie lwią część przedsiębiorstw.

Konkluzja

Geoizm to teoria ekonomicznej sprawiedliwości i efektywności. Sprawiedliwość jest realizowana przez fakt każdej osoby mogącej dysponować jej całymi zyskami oraz  otrzymywania przez nią części udziałów wynikających z korzyści naturalnych. Efektywność jest otrzymywana nie przez nakładanie arbitralnych kosztów i restrykcji na ludzkie działania. Rynek ma tendencję do dostarczania społecznych usług przez geoistyczne rozwiązania, tymczasem rząd ma tendencję do ograniczania i nakładania kosztów na ludzkie działanie. Geoizm jest więc w zgodzie z wolnością i jest filozofią która najlepiej wpasowywuje się w społeczeństwo wolne od opresji stanu oraz jego tyranii.

_______________________________
* bottom up -
1.Proces postępujący od małych podrzędnych jednostek do większej lub jednostki o większym znaczeniu, tak jak ma to miejsce w organizacji.
2. (Biznes, Relacje Przemysłowe & Zasoby ludzkie) od najmniejszego poziomu hierarchii lub procesu, aż do szczytu (np. może być bottom-upowe podejście do podejmowania decyzji przez firmy).

_______________________________

Tłumaczenie: Maciej Sitko
na podstawie:http://www.anti-state.com/geo/foldvary1.html

…pierdut, które mi pozostało w wyniku nudy, jak się komuś podoba to brać i kleić

„Za granicą panuje wrażenie, iż jestem zaangażowany w tworzenie społeczeństw. Jest to wielka pomyłka, którą czuję się zobowiązany skorygować.

Ci, którzy słyszeli lub czytali cokolwiek mojego w temacie, znają jedną z głównych zasad nad którymi obstaję. Tworzenie społeczeństw lub innych sztucznych powiązań jest pierwszym, najbardziej zgubnym błędem, który został popełniony przez ustawodawców i reformatorów. Wszystkie te powiązania (kombinacje) wymagają zrzeknięcia się suwerenności jednostki nad jej osobą, czasem, własnością oraz odpowiedzialnością, a to na rzecz  rządu kombinacji. Przyczynia się to do pogrążenia się jednostki -  ograniczenia jej do zaledwie części  maszyny, wciągającej innych do odpowiedzialność za jej czyny, ale tym samym będącej wpłątanej w odpowiedzialność za czyny  i odczucia innych, współtowarzyszy. Żyje ona i działa bez odpowiedniej kontroli nad swoimi sprawami, bez pewności co do rezultatów swoich działań i prawie bez świadomości, że działa ona na swoje konto, na dodatek konsekwentnie nie rozumie wielkich idei dla których społeczeństwo zostało rzekomo skonstruowane.

Przynajmniej pewna część tych, którzy uczęszczali na publiczne spotkania wie, że SPRAWIEDLIWY HANDEL jest budowany na zasadzie zupełnie przeciwstawnej związywaniu się; zasada ta może być nazwana indywidualnością. Zostawia ona każdego w niezakłóconym posiadaniu suwerenności nad swoją własną osobą, swoim czasem, własnością i odpowiedzialnościami; i nikt tutaj nie jest przewidywany czy upoważniony do zrzeknięcia się żadnej „porcji” jego naturalnej wolności przez dołączanie do jakiejkolwiek społeczności; ani do stania się w jakiś sposób odpowiedzialnym za działania lub odczucia kogoś innego niż on sam; nie ma tu też żadnego porządku w myśl którego nawet cały kolektyw mógłby  rządzić nad osobą, czasem, własnością czy odpowiedzialnością pojedynczej jednostki.

Kombinacje oraz wszystkie  instytucje zbudowane na nich są wynalazkami człowieka, a więc są z grubsza udziałem ludzkiej krótkowzroczności, nie pomijając oczywiście innych niedoskonałości. Natomiast SPRAWIEDLIWY HANDEL jest po prostu rozwinięciem zasad, które choć są nowe dla społeczeństwa, są tak stare jak świat i tak też długo będą istnieć.

Takie rozumowanie jest naturalne, ponieważ wszystkie próby radykalnej reformacji od zawsze były znane jako zbudowane na kombinacjach. Ich klęska zniszczyła zaufanie, a społeczeństwo będące nieświadome faktu istnienia żadnej innej zasady, wnioskuje, że musi to być propozycja tego samego rodzaju, a więc z natury jest skazana na klęskę. Darzę szacunkiem ich osądy ale wierzę, że każda próba usprawnienia ich socjalnych warunków przez formowanie społeczeństw lub innych sztucznych kombinacji (jakkolwiek wymyślnie obmyślone, jakkolwiek niewinnie w zamierzeniach i uczciwie kierowane), pokonają ich własne idee oraz rozczarują wszystkich tych, którzy się z nimi utożsamiają.

Niepowodzenie eksperymentów nad systemem społecznościowym  w New Harmony trwających przez dwa lata próby od 1825 do 1827, wystarczająco utwierdziło mnie w przekonaniu i skłoniło do osądu, że proces kombinacji nie jest zdolny zrealizować wielkich idei społecznych; w przeciwieństwie do zasady indywidualności jak i procesu ODDZIELENIA*, które to po bliższych i głębszych obserwacjach, okazały się prowadzić do, lub posiadać wszystkie wybawcze i regenerujące zdolności potrzebne do zupełnego rozwiązania wielkiego społecznego problemu. Owszem, wydawało się, że obiecują zbyt dużo aby  w to uwierzyć, zbyt dużo nadziei, tak dużo, że odkrywca (jeśli musimy tak  go nazwać)  nie śmiał zaszczepić swych myśli jego zażyłym znajomościom, a to właściwie przez strach przed byciem uznanym za wariata.

Jego jedyną drogą było zatem dowieść wszystkiego w PRAKTYCE,  przed podzieleniem się tym publicznie.

Toteż ogłoszony został cały nowy cykl badań i eksperymentów; pierwszym z nich był „Time Store” w Cincinnati, który został otwarty w Maju, 1827r. Był on prowadzony przez trzy lata, aż został zamknięty w celu wprowadzania owych zasad w życie całego handlu; przerwa pomiędzy tamtym czasem a teraźniejszością została spożytkowana (oczywiście w stopniu, w którym prywatne sprawy na to pozwoliły) zarówno poprzez dalsze badania jak i przygotowania do nich.

Zasady te zostały zastosowane w zajmowaniu się oraz w procesie edukacji dzieci, ukazało to zasadniczą pomyłkę jak i powód wielkiej klęski w tym jakże ważnym temacie.

Zasady te zostały również zastosowane w zakupie i sprzedaży ziemi oraz prawie każdego rodzaju własności, oraz do wymiany prawie wszystkich rodzajów pracy, włączając w to handlowców, prawników, nauczycieli, kierowników pensjonatów, etc., na każdym kroku suwerenność jednostek była ściśle zachowana i stale respektowana. Żadne akty prawne nie sprawowały kontroli nad jednostką w żadnym z tych procesów; i tak też było z pełną indywidualnością akcji z którą to setkom osób przyszło uporać się w Time Store bez zbytniego zrozumienia zasad lub istoty tego; mimo to, spostrzegli oni, że to właśnie w ich interesie było tak czynić; zatem sytuacja ta demonstruje, iż interes społeczeństwa może być sprowadzony do tego stanu przez naturalny i nieodparty proces; bez kombinacji, bez organizacji, bez praw, bez rządu, bez poddania jakiejkolwiek „porcji” naturalnej wolności jednostki; pokazuje, że reformacji nie potrzeba czekać aż  świat będzie dostatecznie wyuczony, ale, że potrzeba praktycznej operacji ustanawiającej proces re-edukacji, którego nikt nie może oszacować bez doświadczenia go, a wobec którego ludzie, którzy są już wyuczeni są najbardziej oporni w pojmowaniu.

Tacy również zostali poddani całkowitej indywidualności działań  przez  wszystkie te eksperymenty, pomimo faktu, że setki osób brały w nich jakiś udział, nie są oni w żaden sposób odróżniani jako sekta, grupa lub stowarzyszenie; społeczeństwo jako ogół nie zna i nie pozna ich; jak na razie z wyjątkiem  każdej jednostki, która jako tako identyfikuje się z tymi zasadami.

Publiczne wpływy to prawdziwe rządy tego świata. Drukowanie stwarza tę rządzącą moc; a więc, pośród przygotowań do ogólnego wprowadzenia tych tematów znajduje się znaczne uproszczenie procesu wydruku ale i przyrząd służący do druku, który to sprowadza tę potężną siłę do miejsca przy kominku ale również do wewnętrznych możliwości praktycznie każdego człowieka, obojętne jakiej płci, który zdecyduje się jej użyć; tak więc rezultuje to  tym oraz każdym innym tematem prawdziwej reformacji, który został przedstawiony niezależnie od prasy ogólnej, prasy powszechnej, prasy której osoby przewodzące są zbyt pochłonięte lub zbyt zainteresowane rzeczami takimi jakie są, jej przedstawiciele są za bardzo pod publicznym wpływem lub są zbyt pobieżni w swoich myślowych nawykach by zrealizować godziwość tematu od samego początku.

Eksperymenty i przygotowania są finalizowane, a rezultaty mają swoje świadectwo lub są w posiadaniu przez żywych świadków i powoli stają się podłożem praktycznych operacji w tej materii. Ci, którzy pragną bardziej zaznajomić się z tematem, mogą dowiedzieć się szczegółów na publicznych spotkania lub przez lekturę THE EQUITABLE COMMERCE GAZETTE, która ma być właśnie w tym celu wydana; natomiast dalsza treść będzie traktować o najznamienitszych aspektach SPRAWIEDLIWEGO HANDLU.

Jego celem jest ustanowić stałą zasadę handlu, która położy kres wszystkim poważnym wahaniom cen oraz konsekwentnie, położy kres brakowi bezpieczeństwa i ruinie, czyli rzeczom, które są produktem owych wahań; ale również podbuduje tych, którzy już są zrujnowani.

Skłania to do zaprzestania wszelkich spekulacji.

Posiada znaczny wydźwięk oraz racjonalne obrotowe medium – prawdziwego i określonego reprezentanta bogactwa. Jest on bazowany wyłącznie na pracy i tylko na słusznym kapitale. To medium obrotowe ma naturalną tendencję do znacznego zmniejszania wartości i użyteczności pieniądza oraz ostatecznie, do ukazania jego bezsilności i słabości; konsekwentnie zmiata wszystkie niepokojące rzesze oszustw, niesprawiedliwości, okrucieństw, korupcji i obciążenia podatkowego, które zostały na nim zbudowane.

Ten środek obrotowy byłby emisjowany przez  ludzi którzy pracują, ludzi którzy to nagle zostaliby obdarowani w całe bogactwo i siłę; ci, natomiast którzy nie pracują, którzy zawsze byli  bogaci, nagle staliby się biedni i bezsilni.

Otwiera to drogę do zatrudnienia tym, którzy tego chcą, przez prosty układ, który ma naturalną tendencję do utrzymywania zapasów w racjonalnej proporcji co do zapotrzebowania.

Rozwiązuje to wielki i trudny problem maszynerii przeciwko pracy. W myśl tej zasady, w proporcji  w jakiej machinizacja wyrzuca pracowników z pracy, działa to na ich korzyść; i droga do nowego zatrudnienia zawsze zostaje otwarta. Sprawiedliwy handel znosi profit (zysk) w tajemnicy, lekceważy on powszechne szkolenia i przynosi wszelkiego rodzaju wiedzę w zasięg ludzi, którzy jej pożądają.

Potrzeba aby każdy płacił w walucie swojej pracy za to co konsumuje, dostarcza jedyny upoważniony kupon, który odnosi się do nadmiernego zbytku, zbytku który często doprowadzał do ruiny jednostek, stanów i imperiów; i który to sprowadził nas niemalże do powszechnego bankructwa .

Sprawiedliwy handel nie tworzy żadnych urzędów, które mają być rzekomo wypełniane przez ambitnych i aspirujących ludzi, nie dopuszcza żadnej szansy na wywyższanie się jednych nad inne osoby jak i cudzą własność; oczywiście, nie ma tutaj żadnego zapotrzebowania na takie jednostki; i na próżno ich szukać pośród pierwszych, którzy zaadoptują ideę SPRAWIEDLIWEGO HANDLU. Odwołuje się to w pierwszej kolejności do najbardziej uciśnionych, skromnych, zrujnowanych, toteż w pierwszej kolejności będzie zaadoptowane przez nich ale i przez tych którzy nie chcą żyć jako ludzie zależni od innych. Zostanie zaadaptowane również przez osoby  wśród bogatych i biednych, których moralne tudzież intelektualne walory umożliwiają docenić niektóre niewymowne dobrodziejstwa, które to są rezultatem ludzkiej egzystencji.

Są to jedne z najznakomitszych cech SPRAWIEDLIWEGO HANDLU; i będą one spostrzegane jako cechy właściwe, które wspaniała, zbawiająca rewolucja powinna posiadać: ale są one tak nadzwyczajne, tak bardzo dalekie od  powszechnego postępowania i obecnego stanu rzeczy, że będą potępiane przez niektórych jako zbyt wizjonerskie czy też niepraktyczne. Jestem na to wszystko przygotowany, jestem również gotów aby dowieść im, że wszystkie najważniejsze postulaty tych zasad ZOSTAŁY przeprowadzone; dowiodły, że posiadają wydźwięk ponad wszelkie przeciwieństwa; oraz jestem gotów aby pokazać, że w myśl tych zasad, jest to zupełnie wykonalne dla prawie każdej osoby, aby zacząć swobodnie korzystać z wyżej wymienionych zalet; oraz wyzwolić siebie samego lub siebie samą od niszczącej niegodziwości  i cierpienia,  które to nazywane jest „cywilizowanym” społeczeństwem; dzieje się to bez dołączania do jakiegokolwiek społeczeństwa oraz bez zrzekania się jakiejkolwiek „porcji” naturalnej i nienaruszalnej suwerenności nad własną osobą, czasem i własnością, oraz bez stania się w żaden sposób odpowiedzialnym za działania, uczucia innych, którzy mogą na tym robić interes.

JOSIAH WARREN

New Harmony, Listopad 27, 1841.

Stało się bardzo powszechne odczucie, iż został tutaj popełniony jakiś błąd, a legislatorzy dowiedli tylko, że sami są niezdolni do odkrycia czy też naprawienia go.

Z całym szacunkiem wobec innych osądów, zobowiązałem się do wytknięcia tego co stanowi ów błąd oraz do wskazania jego naturalnych, prawowitych ale i skutecznych rozwiązań; i będę kontynuował moje działania, gdziekolwiek i kiedykolwiek temat ten zdobędzie uwagę i respekt w stopniu, na jaki zasługuje; wyrażam również  nadzieję, że ci, którzy są zdolni do prawidłowego rozumowania, podejmą się dochodzenia w tym temacie i (jeśli znajdą motyw) będą oponować przeciwko SPRAWIEDLIWEMU HANDLOWI; a przez to odkryją i odsłonią swój kompletny imbecylizm- zaskakującą słabość jakiejkolwiek opozycji, która może być uformowana przeciwko tej zasadzie. Opozycja, jeśli ma być dostrzeżona, musi być ograniczona do tego właśnie tematu oraz jego naturalnych dążności: ODŁĄCZONA od wszelkich innych jak i personalnych rozważań.

Odrzucam wszelkie hałaśliwe, przegadane, zagmatwane i personalne dyskusje. Temat ten został przedstawiony w celu spokojnych badań jak i uczciwych dochodzeń, a po fakcie przedstawienia go (co jest również moim zamiarem) publicznie, zostanie oceniony przez każdą osobę zgodnie z indywidualną miarą pojmowania i nie będzie żadnej przemocy wobec jej indywidualności,  ani też  nie będzie żadnych prób powstrzymywania czy też przymuszania tych osób.

J.W.

________________________________

* Wielka zasada poprawy ludzkiego bytu została spostrzeżona jako będąca SUWERENNOŚCIĄ KAŻDEJ JEDNOSTKI nad jej osobą, czasem, własnością i odpowiedzialnościami. Było to niewykonalne w momencie gdy wszystkie wyżej wymienione były połączone. ODDZIELENIE, tudzież indywidualizacja tych rzeczy wydawała się być wymaganym procesem. Powszechny respekt dla indywidualnej suwerenności ustanowiłby sprawiedliwy moralnie handel. Tutaj wyłania się pytanie; jak kompletna suwerenność jednostki nad jej własnym czasem i własnością mogłaby być zachowana poprzez proces wymiany ich w pieniężnym handlu społecznym?  Zostało to ustalone przez ideę wymiany czasu za czas lub Pracy za Pracę – ODDZIELANIA całego naturalnego bogactwa od pracy, przez ustalanie swojej ceny na podstawie własnego Kosztu, oczywiście nie przekraczając naturalnych więzi swojej indywidualności poprzez narzucenie ceny Wartości przedmiotu lub pracy, potencjalnemu odbiorcy. ODDZIELENIE Kosztu od Wartości stworzyło fundamenty sprawiedliwego pieniężnego handlu. Ten nowy handel wymagał obrotowego środka ODDZIELONEGO od pieniędzy każdego rodzaju, reprezentującego tylko Pracę; w tej sytuacji pracownik stawał się niejednokrotnie WYEMANCYPOWANY od pieniędzy i  tyranii.”

_____________________________

Tłumaczenie: Maciej Sitko
na podstawie:
Josiah Warren, Manifesto

http://tmh.floonet.net/articles/manifesto.shtml

Kiedyś,  dawno temu,  zobaczyłem polityczny kompas w kształcie koła. Na górno-środkowej części umieszczona była szara strefa liberalno-konserwatywnego państwa opiekuńczego. Przemieszczając się dalej w lewo lub prawo, wkraczało się do miejsc zwiększającego się etatyzmu (komunizmu lub faszyzmu) aż obie strony ostatecznie spotkały się w obszernym regionie libertarianizmu (dobrowolny, zdecentralizowany sąsiedzko,  zarówno socjalistyczny jak i rynkowy). To koło pomogło mi zrozumieć świat prezentowany przez dzisiejszych polityków i media – gdzie zarówno lewicowa jak i prawicowa ekstrema była tak samo zła. Niezdecydowany środek  był wzorcem establishmentu, miejscem gdzie mógłbym nazwać siebie prawicowym libertarianinem i nadal wziąć pod ramię dużą część radykalnej lewicy. Wtedy to Rothbard zmienił moje pojęcie o lewicy i prawicy, a Konkin  zamieszał w mojej głowie książką „Dear America” (1975). Karl Hess natomiast, złożył to wszystko razem. Dalsza treść to właśnie fragmenty książki Hessa, niewybaczalnie długo nie wznawianej w wydruku.

„Moje własne pojęcie polityki przedstawia raczej prostą linię niż koło. Prosta linia rozciąga się od dalekiej prawej strony, gdzie (historycznie) znajdujemy monarchię, absolutną dyktaturę, ale i inne formy absolutnych i autorytarnych rządów. Po prawej stronie prawo i porządek znaczy tyle, co prawo rządzącego i porządek, który służy interesom władcy, a więc;   zdyscyplinowanie bezmyślnych pracowników, posłuszeństwo studentów, oraz kompletne zastraszenie lub indoktrynowanie  seniorów w celu uczynienia ich lojalnymi. Zarówno Józef Stalin jak i Adolf Hitler prowadzili prawicowe reżimy, politycznie wbrew atrybutom socjalizmu, którymi tak upiększali swoje systemy. Gubernator Luizjany  Huey Long zmierzał wprost w kierunku prawicowego reżimu i również starał się przyozdobić obecny stan rzeczy wieloma socjalistycznymi świecidełkami (choćby publicznymi robotami  czy opieką społeczną). Utrzymał on porządek w ryzach nie dzięki socjalnym benefitom,  ale  mocną pozycją policji oraz zdecydowanym transakcjom pieniężnym, dotując tym samym i przekonując do siebie wielu biznesmenów.

Prezydenta Ameryki można by określić jako zmierzającego  w kierunku prawicy do tego stopnia w którym często zwykł on podejmować absolutnie jednostronne decyzje polityczne, bez zwracania się do Kongresu, lub do ludzi jako ogółu, idąc dalej uznanie reżimu było wdrażane bardziej czystą siłą, siłą policji niż dobrowolną lojalnością wychodzącą prosto od ludzi. Taki reżim siłą rzeczy stłumiłby i pochłonął potencjalnie konkurujące ze sobą znaczące organizacje takie jak związki zawodowe. Najbardziej dochodowe interesy, jeśli relacje Adolfa z przemysłem potraktować jako przykład, mogły być raczej odkupywane  niż zwalczane, a szło by to w parze z dużymi kontraktami, okazją która wzbogaciła by ich właścicieli. Józef Stalin, oczywiście nie miał problemu z czymś co można nazwać niezależnymi związkami zawodowymi czy biznesem, wszak obie te rzeczy zostały skutecznie wyeliminowane wcześniej.

„Ogólną charakterystyką prawicowego reżimu, nie bacząc na takie detale jak różnica jednego od drugiego, jest  skupienie władzy w jak najmniejszej liczbie rąk.

„Władza, skupiona w rękach paru tylko osób jest dominującą historyczną cechą charakterystyczną tego co większość ludzi, przez większość czasu uważała jako polityczną oraz ekonomiczną prawicę.

„Skrajna lewica  jest tak daleko na ile tylko można odejść od prawej strony, a więc logicznie reprezentuje  przeciwną tendencję. Biorąc pod uwagę historię – faktycznie do tego zmierzała. Lewica od zawsze była stroną polityki i ekonomi, która oponowała koncentracji władzy i majątku,  w przeciwieństwie do Prawicy, opowiadała się ona za dystrybucją władzy do jak największej liczby osób.

„Tak jak skala wzdłuż linii ukazuje stopniowanie się prawicy, tak tamo przybliża nam stopniowanie się lewicy.

„Tuż przed dojściem do skrajnej monarchii lub dyktatury, znajduje się wiele umiarkowanych prawicowych pozycji, stanowisk. Niektóre z nich są nazywane konserwatywnymi.

„Gdzieś na tej linii, dla przykładu, pewna koncentracja władzy, szczególnie władzy ekonomicznej, byłaby jak najbardziej do zaakceptowania w imię tradycji. Dzieci bogatych zajmują bardzo szczególne miejsce w reżimach prawicy i konserwatystów. Na dodatek, występuje tutaj silna aprobata dla stałości i raczej tendencja ku temu niż ku jakimkolwiek zmianom – cała reszta pozostaje taka sama. Dewiza dla środka prawicowej części skali może być dość przezorna i ostrożna, jest dewizą wolnego postępu i jest to droga, która może i nawet musi być zmierzona na tej linii prostej. Aprobata dla prawa i porządku, która wydaje się wartym zachodu, niewinnym ale i konserwatywnym przywilejem jest formą politycznej tradycji, która przyszła do nas od królów i cesarzów, nie od starożytnej demokracji.”

„To z grubsza znaczy, że każdy konserwatysta pod naciskiem, pójdzie dalej i dalej w kierunku prawej strony, aż w końcu obejmie formę absolutnej dyktatury, monarchię. Bynajmniej,  znaczy to tyle, że duchy władzy królewskiej dają o sobie znać jak to nakazuje im ich konserwatywna tradycja.

„U Lewicy możemy zobaczyć taką samą gradację. Im dalej w lewo, tym historycznie bliżej anarchizmu – totalnej opozycji wobec każdej zinstytucjonalizowanej władzy, stan kompletnie dobrowolnej socjalnej organizacji w której ludzie stworzyliby ich własne drogi życia w małych, jednomyślnych grupach, które to współpracowałyby z innymi jeśli by to było oczywiście w ich interesach.

„Postawa najbardziej skrajnej lewicy wobec prawa została zsumowana przez wczesnego francuskiego anarchistę Proudhona, który to rzekł, że „porządek jest córką, ale nie matką wolności”. Pozwólmy ludziom być całkowicie wolnymi, mówi ten najradykalniejszy z radykalnych lewicowców (lewica którą Komunizm zwykle potępia jako „zbyt” lewą; a Lenin  nawet nazwał „infantylnie lewą”). Kiedy będą wolni, będą przyzwoici, ale nie mogą tacy być, ponieważ brakuje im wolności . Skupiona władza, biurokracja, et cetera, doprowadzą do zguby resztek tej  przyzwoitości. Troszeczkę dalej, wzdłuż lewej części linii, można znaleźć porozumienie z, lub przynajmniej sympatię wobec tego typu lewicowego libertarianizmu, ale można też powiedzieć, że są praktyczne jak i bezpośrednie powody wstrzymywania tej formy wolności. Ludzie nie są na to gotowi. Z grubsza takie jest właśnie stanowisko dzisiejszej  Partii Komunistycznej…

„W każdym razie, w pewnym punkcie na tym spektrum znajdzie się współczesna Amerykańska pozycja liberalna. Poprzez wiele niefortunnych ale z pewnością zrozumiałych zniekształceń politycznej terminologii, liberalna pozycja jest uważana jako pozycja lewicowa. Tak naprawdę, leży zaraz przy konserwatywnej, czyli w obszarze środka, chociaż zdecydowanie uważam, że powinna być bardziej na prawo od środkowej części linii. Liberałowie wierzą w skoncentrowaną władzę – władzę w rękach liberałów, rzekomo wyedukowanej i szacownej elity. Wierzą oni w skupienie tej władzy tak mocno oraz tak efektywnie jak to tylko możliwe. Wierzą również w wielkiego rozmiaru przedsiębiorstwa (czy to korporacyjne czy polityczne), a na dodatek żywią wielką pogardę dla swojskości i lokalności. Myślą państwowo ale też globalnie, a teraz już nawet intergalaktycznie. Istotnie, ponieważ wierzą w dużo bardziej autorytarne rządy niż większość konserwatystów, to byłoby najlepiej powiedzieć, że liberałowie leżą zaraz przy, ale na pewno z prawej strony względem wielu konserwatystów.”
_________________________________________________________

Tłumaczenie: Maciej Sitko
na podstawie:
Wally Conger, Karl Hess: the Left-Right spectrum.
źródło: http://www.wconger.blogspot.com/2005/08/karl-hess-left-right-spectrum.html

Tymczasem, Roderick T. Long, edytor The Journal of Libertarian Studies, odpowiada na pytanie dlaczego nazywa siebie Lewicowym Libertarianinem:

„Po pierwsze, biorąc pod uwagę zagadnienia, które dzielą obecnych mainstreamowych libertarian, pozostaję na tym co można określić jako „lewa” strona zagadnienia: anarchizm, antymilitaryzm, sprzeciwianie się wobec prawu własności intelektualnej, wobec wszelakim karom (a więc też karze śmierci), wielkim biznesom, pro imigracja, pro aborcja, sekularyzm, prawa gejów, etc.

Ponad to, podzielam wiele „lewacko” kulturalnych poglądów, które dzisiaj nie są już uważane jako typowo libertariańskie(natomiast historycznie były), takie jak zwiększanie uprawnień pracowników oraz sprzeciw wobec supremacji mężczyzn.

Na dodatek uważam, że rasa i płeć są w dużej mierze wytworem społeczeństwa; dostrzegam  też istnienie niepaństwowych przejawów ucisku (chociaż nie popieram etatyzmu jako rozwiązania); popieram ‘dialektyczny’ styl metodologii Sciabarry. Powiedziałem nawet parę dobrych słów na temat wielokulturowości, postmodernizmu, politycznej poprawności, ochrony środowiska, kolektywnej własności no i w końcu uznaję libertarianizm jako słusznie mający swoje korzenie w egalitaryzmie.

A jednak jestem prawdopodobnie w 90% ortodoksyjnym Rothbardianinem, zarówno jeśli chodzi o teorię praw jak i ekonomię (Istotnie czasami nazywam się „lewo-Rothbardiańskim”, chociaż niespecjalnie w kontekście w jakim ujął by to sam Samuel Konkin). Podczas gdy biorę sporo inspiracji z tzw. „dobrowolnych socjalistów”, takich jak Benjamin Tucker, nie jestem przywiązany do Tuckerowskich ograniczeń własności ziemi prywatnej (pomijając już te od Georgistów); nie chcę likwidacji płac pracowników (aczkolwiek jestem za tworzeniem spółdzielni robotniczych które stanowią konkurencyjną alternatywę). Nie akceptuję praw zwierząt (natomiast uważam, że mamy wobec nich poważne zobowiązania) i nie mam cierpliwości co do filozoficznego relatywizmu oraz materializmu, które to można znaleźć pośród akademickiej lewicy.”

W odpowiedzi  Longowi, James Leroy Wilson dodaje od siebie czym w jego rozumieniu jest Libertariańska Lewica:

„Jeśli ta walka jest rzeczywiście określona jako ‘wolność vs równość’ to zawszę będę sprzyjał wolności a co za tym idzie będę miał się ku Prawicy. Ale debata ta jest podobna do debaty ‘niewolnictwo vs anarchia’.

Wolność i równość są po tej samej stronie – lewej stronie. Obie te rzeczy są przeciwko  prawnemu przymuszaniu jak i chronieniu hierarchii. Wolność vs przymus, równość vs hierarchia – niezależnie jak sformułowane, to nadal ta sama bitwa. Równa wolność to jedyna prawdziwa forma wolności i jedyna pożądana forma równości.”

Kocham te wszystkie filozoficzne rozmowy na temat politycznych etykietek. Naprawdę. Ale moje powody dla których zaliczam siebie samego do Libertariańskiej Lewicy są dużo prostsze.

Jestem „Lewicowcem” ponieważ wierzę, że historycznie „Lewo” jako pierwsze odniosło się do naszych klasycznych liberalnych przodków, a znaczyło to właśnie tyle co „anty-establishment” i „opozycja”.

Jestem „Lewicowcem”, ponieważ moimi politycznymi przodkami byli H.L. Mencken, Albert Jay Nock, John T. Flynn, Randolph Bourne, oraz George Orwell, wszyscy wymienieni to ludzie Lewicy. Jestem „Lewicowcem”, ponieważ współczesnymi ludźmi Lewicy były osoby takie jak Paul Goodman, Edward Abbey, Wendell Berry i Alexander Cockburn.

Ostatecznie, jestem „Lewicowcem” ponieważ George W. Bush, William F. Buckley,  Jr., Charles Krauthammer, Rush Limbaugh, Robert Novak i Sean Hannity to ludzie Prawicy.
__________________________________________________________________

Tłumaczenie: Maciej Sitko
na podstawie:
Wally Conger, Defining Left Libertarianism

http://wconger.blogspot.com/2005/08/defining-left-libertarianism.html